სუსგ, N ას-280-265-2010 26 აპრილი, 2010 წელი

22. მაი, 2013 / საკასაციო სასამართლო

საკასაციო საჩივარი

საქმის ნომერი ას-280-265-2010
თარიღი 26/04/2010
შედეგი დატოვებულია განუხილველად
კატეგორია ვალდებულებითი სამართლებრივი დავა
სახეობა სხვა დელიქტური ვალდებულებანი
დავის საგანი ზიანის ანაზღაურება

გადაწყვეტილება/განჩინება

ას-280-265-2010 26 აპრილი, 2010 წელი
ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის
მოსამართლე
ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. მ-ოვი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ გინეკოლოგიური კლინიკა შპს “დ-ი” (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 27 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ სამედიცინო დაწესებულების ქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. მ-ოვმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს გინეკოლოგიური კლინიკა “დ-ის” მიმართ სამედიცინო დაწესებულების ქმედებით მიყენებული მორალური ზიანის _ 12486 ლარისა და მატერიალური ზიანის _ 7514 ლარის, სულ 20000 ლარის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: 2008 წლის 24 ივლისს ნ.მ-ოვს შპს “დ-ში” არასწორად ჩაუტარდა ხელოვნური აბორტი, რასაც შედეგად მოჰყვა გართულებები, დაუზიანდა საკვერცხე, ხოლო ოპერაციის შედეგად _ საშვილოსნო. საავადმყოფოდან გაწერის შემდეგ, ნ.მ-ოვს განუვითარდა სეფსისი, რის გამოც პროფესორ ვ.ბ-შვილის სახელობის სეფსის ეროვნულ ცენტრში ჩაუტარდა ოპერაცია. ოპერაციის შედეგად ნ.მ-ოვს ამოაცალეს საკვერცხე და დაკარგა დედობის ფუნქცია. რის შედეგადაც, მოსარჩელეს მიადგა მორალური და მატერიალური ზიანი. სარჩელის თანახმად, აღნიშნული შედეგის დადგომაში მოპასუხის ბრალეულობას ადასტურებს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს 2008 წლის 21 ნოემბრის წერილი და ინფორმაცია “ქარელის შპს გინეკოლოგიურ კლინიკა “დ-ში” პაციენტ ნ.მ-ოვისათვს გაწეული სამედიცინო დახმარების ხარისხის შესწავლის შესახებ”.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით: მოსარჩელის მითითება, რომ მან არასწორად ჩატარებული ხელოვნური აბორტის შედეგად დაკარგა დედობის ფუნქცია, სინამდვილეს არ შეესაბამება, რადგანაც აღნიშნული გამოწვეული იყო ნ.მ-ოვის არაჯანსაღი ორგანიზმის გამო, ხელოვნური აბორტის შესაძლო გართულებების თაობაზე მოსარჩელე სათანადოდ იყო გაფრთხილებული, რაც დასტურდება მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებითა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გორის სამხედრო ჰოსპიტალის პათო-ჰისტოლოგიური დიაგნოზით, კერძოდ, ნ.მ-ოვს საკვერცხეზე ადრეც ჰქონდა ანთებითი პროცესი, მარჯვენა საკვერცხის კედლის მთლიანობის დარღვევა, რაც მისი ამპუტაციის საფუძველი გახდა და აღნიშნულთან ექიმის უცოდინრობა არაფერ შუაშია.
ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ოვის სარჩელი ქარელის გინეკოლოგიური კლინიკა შპს ,,დ-ის’’ მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ქარელის გინეკოლოგიური კლინიკა შპს ,,დ-ს’’ ნ. მ-ოვის სასარგებლოდ დაეკისრა 5 000 (ხუთი ათასი) ლარის გადახდა, აქედან 2 000 (ორი ათასი) ლარი _ მატერიალური ზიანის სახით და 3 000 (სამი ათასი) ლარი მორალური ზიანის სახით.
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ.მ-ოვმა, ხოლო დაკმაყოფილებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ქარელის გინეკოლოგიურმა კლინიკამ შპს “დ-მა”.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 27 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ოვისა და შპს ,,დ-ის’’ სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ. მ-ოვის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ქარელის გინეკოლოგიურ კლინიკა შპს ,,დ-ს’’ ნ. მ-ოვის სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური ზიანის 987 (ცხრაას ოთხმოცდაშვიდი) ლარისა და მორალური ზიანის 4 000 (ოთხი ათასი) ლარის ანაზღაურება შემდეგი დასაბუთებით: სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2008 წლის 24 ივლისს ნ. მ-ოვს ქარელის გინეკოლოგიურ კლინიკა შპს “დ-ში” ჩაუტარდა ხელოვნური აბორტი, რაშიც გადაიხადა 55 (ორმოცდათხუთმეტი) ლარი, 2008 წლის 31 ივლისს, მდგომარეობის გართულების გამო, იმავე კლინიკაში ჩაუტარდა საშვილოსნოს გამოფხეკა. 2008 წლის 3 აგვისტოს კი საშვილოსნოს ამპუტაცია, მარჯვენა საკვერცხის ამოკვეთა, რაშიც ნ.მ-ოვმა გადაიხადა 900 (ცხრაასი) ლარი. შპს “დ-ის” წარმომადგენლის ახსნა-განმარტებაზე დაყრდნობით პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. მ-ოვს კლინიკიდან გაწერის შემდეგ დაენიშნა 32 ლარის ღილებულების მედიკამენტური მკურნალობა, შესაბამისად, ჩატარებული მკურნალობის საერთო ღირებულებამ შეადგინა 987 ლარი რაც ასევე აღიარებულია შპს “დ-ის” მიერ.
სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს კომისიური სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტის ¹162/40 დასკვნაზე დაყრდნობით პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს “დ-ში” 2008 წლის 24 ივლისს ჩატარებული აბორტის დროს არ შესრულდა საშვილოსნოს სრულყოფილი გამოფხეკა, ადგილი ჰქონდა საშვილოსნოში ემბრიონის ნაწილების ჩარჩენას, რამაც განაპირობა შემდგომი გართულებების განვითარება: საშვილოსნოს ღრუს განმეორებითი გამოფხეკა და 2008 წლის 3 აგვისტოს ოპერაციის ჩატარების აუცილებლობა. 2008 წლის 3 აგვისტოს ოპერაცია შესრულდა დადგენილი დიაგნოზის შესაბამისი მოცულობის ფარგლებში. 2008 წლის 21 ოქტომბერს ნ.მ-ოვმა მიმართა სეფსისის საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრს, სადაც დაესვა დიაგნოზი – მარცხენა საკვერცხის მრავალკამერიანი ჰემორაგიულ-სეროზული კისტა (გახეთქილი), ძლიერი შეხორცებითი პროცესი მცირე მენჯის ღრუში. ამავე წლის 22 ოქტომბერს ნ. მ-ოვს სეფსისის საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრში გაუკეთდა ოპერაცია – მუცელკვეთა, შეხორცებების გათიშვა, მარცხენა საკვერცხის კისტის ამოკვეთა, მცირე მენჯის ღრუს სანაცია, დრენირება. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს კომისიური სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტის ¹162/40 დასკვნის საფუძველზე სასამართლომ მიუთითა, რომ შპს “დ-ში” ნ.მ-ოვს ოპერაციული მკურნალობა ჩაუტარდა საშვილოსნოს და მარჯვენა საკვერცხის პათოლოგიასთან დაკავშირებით, ხოლო სეფსისის საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრში დაუდგინდა მარცხენა საკვერცხის კისტის გახეთქვა, რაც არ არის დაკავშირებული კლინიკა “დ-ში” ჩატარებულ მკურნალობასთან. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, პალატამ არ გაიზიარა ნ.მ-ოვის მითითება, რომ შპს “დ-ის” მიერ მიყენებული მატერიალური ზიანის ოდენობა 7514 ლარია, რადგანაც საქმის მასალებით ირკვევა, რომ “დ-ში” ჩატარებული მკურნალობის საერთო ღირებულებამ შეადგინა 987 ლარი, ხოლო სეფსისის საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრში ჩატარებული ოპერაცია და შესაბამისი მკურნალობა შპს “დ-ში” ჩატარებულ მკურნალობასთან არ არის დაკავშირებული. სააფთიაქო მომსახურების ქვითრებისა და სალაროს შემოსავლის ორდერების საფუძველზე სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნული მომსახურება გაწეულია 2008 წლის ოქტომბრის თვეში. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული მედიკამენტებისა და სამედიცინო მომსახურების მიღება მას დასჭირდა სეფსისის საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრში მკურნალობის დროს. იმის გათვალისწინებით, რომ სეფსისის საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრში ჩატარებული ოპერაცია და მკურნალობა არ არის დაკავშირებული შპს “დ-ში” ჩატარებულ მკურნალობასთან, მხარის მიერ წარმოდგენილი სააფთიაქო ქვითრებში მითითებული თანხა სასამართლომ არ მიიჩნია შპს “დ-ის” მიერ მიყენებული ზიანის ოდენობის განმსაზღვრელ მტკიცებულებად. ამასთან, ასევე არ იქნა გაზიარებული შპს “დ-ის” წარმომადგენლის მითითება, რომ ნ.მ-ოვს არ განუცდია მორალური ზიანი, რადგანაც შპს “დ-ში” ჩატარებული არასწორი მკურნალობის შედეგად ნ.მ-ოვს დაუზიანდა ჯანმრთელობა, რამაც გამოიწვია ისეთი ქირურგიული ჩარევების აუცილებლობა (საშვილოსნოს ამპუტაცია), რასაც შედეგად მოჰყვა დედობის ფუნქციის დაკარგვა, ამასთან ნ.მ-ოვის ასაკის გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული დაკავშირებულია ძლიერ სულიერ განცდებთან და მორალურ ტკივილთან. დამდგარი შედეგიდან გამომდინარე სასამართლომ მიუთითა, რომ ხელყოფილი სიკეთის სრული კომპენსირება შეუძლებელია. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლისა და 1007 მუხლის საფუძველზე შპს “დ-ს” ნ.მ-ოვის სასარგებლოდ დააკისრა მატერიალური ზიანის _ 987 ლარის ანაზღაურება, ამავე კოდექსის 413-ე მუხლის საფუძველზე კი მორალური ზიანის _ 4000 ლარის ანაზღაურება.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. მ-ოვმა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება შემდეგი დასაბუთებით: სასამართლომ არასწორად შეაფასა მოყენებული ზიანის ოდენობა, კერძოდ, მატერიალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას ყურადღება არ მიაქცია მოსარჩელის მიერ წარდგენილ ქვითრებს, რომლებითაც დასტურდებოდა სეფსისის საწინააღმდეგო ცენტრში გაკეთებული ოპერაციისა და მედიკამენტებით მკურნალობის ხარჯები. სასამართლო ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას დაეყრდნო მხოლოდ ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს კომისიურ სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნას და არასწორად არ გაიზიარა, რომ სეფსის ცენტრში პაციენტის მკურნალობა სწორედ კლინიკა “დ-ში” არასწორად ჩატარებული სამედიცინო მომსახურების შედეგი იყო, ამასთან ექსპერტიზის დასკვნაში არაა მითითებული, რომ აღნიშნული მკურნალობის სავალდებულობა არ იყო გამოწვეული მოპასუხის ქმედების შედეგად. კასატორის მითითებით, პალატამ ასევე არასწორად დაადგინა მორალური ზიანის ოდენობა, რადგანაც შპს “დ-ის” ქმედებით მიყენებული ზიანის გამო, ნ.მ-ოვი განიცდის ფიზიკურ და სულიერ ტკივილს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს ქმედებით დაირღვა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით მხარისათვის მინიჭებული უფლებები. კასატორმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა სახელწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლების თაობაზე რთული ეკონომიკური მდგომარეობის გამო.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 მარტის განჩინებით მხარის შუამდგომლობა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა დაუსაბუთებლობის გამო, ხოლო საკასაციო საჩივარს დაუდგინდა ხარვეზი და მის ავტორს დაევალა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლების _ მძიმე ქონებრივი მდგომარეობის უტყუარად დამადასტურებელი მტკიცებულების ან სახელმწიფო ბაჟის _ 750.65 ლარის ჩარიცხვის ქვითრის დედნის წარმოდგენა.
საკასაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება გაიგზავნა კასატორის მიერ მითითებულ მისამართზე და ადრესატს ჩაბარდა 2010 წლის 7 აპრილს.
2010 წლის 15 აპრილს ნ.მ-ოვმა განცხადებით მომართა სასამართლოს და წარმოადგინა სახელმწიფო ბაჟის _ 751 ლარის ჩარიცხვის ქვითრის დედანი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
აკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 63-ე მუხლის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლება გაქარწყლდება კანონით ან სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ. საჩივარი ან საბუთები, რომლებიც შეტანილია საპროცესო ვადის გასვლის შემდეგ, განუხილველი დარჩება. ამდენად, დასახელებული მუხლიდან გამომდინარე, მხარე კანონით ან სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადის განმავლობაში ვალდებულია, განახორციელოს მისთვის დაკისრებული მოქმედება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საპროცესო ვადის დარღვევით განხორციელებულ ქმედებას იურიდიული შედეგი არ მოჰყვება და განუხილველად დარჩება.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი არ უპასუხებს მოცემულ მუხლში ჩამოთვლილ მოთხოვნებს ან სახელმწიფო ბაჟი არ არის გადახდილი, სასამართლო ავალებს საჩივრის შემტან პირს, შეავსოს ხარვეზი, რისთვისაც უნიშნავს მას ვადას. თუ ამ ვადაში ხარვეზი არ იქნება შევსებული, საკასაციო საჩივარი განუხილველი დარჩება. მითითებული ნორმებიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო საჩივრის ხარვეზის არსებობისას სასამართლო საჩივრის ავტორს განუსაზღვრავს ვადას და დაუდგენს იმ საპროცესო მოქმედებებს, რომლებიც აღნიშნული ხარვეზის გამოსწორებისთვის უნდა შესრულდეს. სასამართლოს მიერ დანიშნულ ვადაში ხარვეზის გამოუსწორებლობა საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველია.
მოცემულ შემთხვევაში, ნ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 მარტის განჩინებით დაუდგინდა ხარვეზი მის ავტორს დაევალა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გასათავისუფლებლად მისი მძიმე ქონებრივი მდგომარეობის უტყუარად დამადასტურებელი მტკიცებულების ან სახელმწიფო ბაჟის _ 750.65 ლარის ჩარიცხვის ქვითრის დედნის წარმოდგენა. ამავე განჩინებით კასატორს განემარტა მისთვის დაკისრებული საპროცესო მოქმედების სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში შეუსრულებლობის შედეგი.
ხარვეზის დადგენის შესახებ საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 26 მარტის განჩინება გაიგზავნა საქმეში მითითებულ მისამართზე და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლების მოთხოვნათა დაცვით 2010 წლის 7 აპრილს ჩაბარდა ადრესატს (იხ. ტ.II, ს.ფ.102).
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-60 მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, დღეებით გამოსათვლელი საპროცესო ვადის დენა იწყება იმ კალენდარული თარიღის ან იმ მოვლენის დადგომის მომდევნო დღიდან, რომლითაც განსაზღვრულია მისი დასაწყისი. დასახელებული ნორმის თანახმად, ხარვეზის გამოსწორებისათვის დადგენილი ხუთდღიანი ვადის დენა დაიწყო 2010 წლის 8 აპრილს და ამოიწურა ამავე თვის 12 აპრილს, ხოლო ნ. მ-ოვმა საკასაციო სასამართლოს განცხადებით მომართა 2010 წლის 15 აპრილს (იხ.ტ.II, ს.ფ.103) _ ხარვეზის გამოსწორებისათვის დადგენილი ვადის დარღვევით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველად.
ნ. მ-ოვს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 2010 წლის 15 აპრილს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 751 ლარი, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 185-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელის (საკასაციო საჩივრის) განუხილველად დატოვების შემთხვევაში სახელმწიფო ბაჟი ექვემდებარება მთლიანად დაბრუნებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 63-ე, 396-ე მუხლის მესამე ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად.
ნ.მ-ოვს დაუბრუნდეს მის მიერ 2010 წლის 15 აპრილს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 751 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.